Abel Tasman gedenktekens: korte wandelroute door Lutjegast

Start: bij de N.H. kerk naast het speelpark. In de voorgevel van de kerk bevindt zich een plaquette met beeltenis, in 1953 geschonken door de Australische regering. Het geboortehuis van Abel Tasman heeft volgens overlevering ergens tegenover deze kerk gestaan: ooit stond daar een boerderij met zijn familienaam, de Tassemaheerd.

Vanuit de N.H. kerk, Abeltasmanweg, rechtsaf richting dorp. Aan de kerk grenst het speel-, sport- en dierenpark 'Torenkamp'. Hier is in de berm een informatiebord geplaatst over Abel Tasman. Op de getekende zeekaart is de vaarroute weergegeven van Tasman's belangrijkste reis in 1642/1643. Dit bord is voor passerende fietsers vaak een eerste kennismaking met de historie van Abel Tasman.

Na 'Torenkamp' eerste weg links, de Rikkerdaweg. Berend Prott liet in 1676 aan de Abel Tasmanweg de Rikkerdaborg bouwen, tot de afbraak in 1829 het belangrijkste bouwwerk in Lutjegast. Berend Prott werd vooral bekend door zijn strijd tegen de bisschop van Munster (de tijd van het 'Gronings ontzet' in 1672) en zijn verdediging van het fort Bourtange. In de N.H. kerk bevindt zich het Prott-familiegraf.

monument Terra IncognitoGekomen op de Rikkerdaweg is links uitzicht op dorpshuis het Kompas. Hier staat het Abel Tasman monument dat is ontworpen door de kunstenaar Hans Mes uit Groningen (foto links). Dit moderne kunstwerk werd in 1995 onthuld en draagt de naam "Terra Incognito" (onbekend land). De vormgeving bestaat uit een waterbasin met lijnenspel (messing) waarbij een deel van de kust van Nieuw-Zeeland is uitgebeeld. Hiervoor zijn de tekeningen gebruikt uit het journaal van Tasman. Hoog boven het watervlak torent een grillig gevormd beeld: Abel Tasman en zijn reizen zijn in dit kunstwerk op een bijzondere manier met elkaar verweven.

Boudewijn Buch (overleden op 24-11-2002), de reizende programmamaker van de VARA, bezocht rond 1995 Lutjegast. Na enige interviews ter plekke concludeerde hij dat Lutjegast nog even moest wennen aan deze moderne vormgeving. Langzamerhand is het kunstwerk echter helemaal ingeburgerd en is zelfs niet meer weg te denken uit de Lutjegaster 'skyline'.

De eerste weg links is de Kompasstraat, richting Abel Tasman kabinet. Voor het dorpshuis 't Kompas bevindt zich een bronzen plaquette, gevat in een rechtop staande steen, die door de regering van Nieuw-Zeeland in 1992 aan de bevolking van Lutjegast is geschonken als herinnering aan het feit dat 350 jaar eerder de kust van Nieuw-Zeeland door de Tasman-expeditie in kaart werd gebracht. Ondertussen is het Abel Tasman kabinet in beeld, gehuisvest in een zijvleugel van het dorpshuis.

Echte wandelaars lopen echter eerst nog even terug naar de Rikkerdaweg en vervolgen die route. Op de eerstvolgende driesprong, rechtsaf de Zeehaanstraat. Aan de rechterhand is de basisschool 't Fundament. Bij de bouw van de school (1955) is in de muur van de voorgevel een gedenksteen met afbeelding gemetseld: 'Abel Tasman - 1603'. 'Richting en volharding - gegeven onder leiding - van een man'.

Naast de reeds gevolgde Abel Tasmanweg, de Zeehaanstraat en de Kompasstraat herinneren nog enige straatnamen en huisopschriften aan de ontdekkingsreiziger Abel Tasman: de Heemskerkstraat en de Van Diemenstraat. De nieuwste weg in Lutjegast is genoemd naar Francoys Jacobszoon Visscher, de eerste stuurman die een groot aandeel had in Tasman's belangrijke ontdekkingsreis van Tasmanië en Nieuw-Zeeland. Lutjegast wacht op de Isaac Gilsemansstraat...

Meer informatie via website http://www.abeltasman.org